Column in Webdesigner 45: Kopiëren maar!

Deze column is verschenen in Webdesigner 45, april 2012.
Bekijk de column ook in pdf-formaat.

Kopiëren maar!

Dwars door het doolhof dat auteursrechten heet

Hersenen zwart witOnlangs heb ik de tweede editie van mijn boek Presenteren met Prezi geschreven en bij een tweede editie is het de bedoeling dat je ook echt een nieuw boek oplevert, dus niet zomaar wat tekstuele wijzigingen. Als ik Prezi uitleg, vertel ik altijd over onze hersenen en dat onze linker hersenhelft echt anders functioneert dan onze rechter hersenhelft. Onze linker hersenhelft is namelijk vooral gericht op woorden, taal, logica, getallen, lineariteit, analyse, lijsten, details, weten, strategie, patronen en feiten en onze rechter hersenhelft, ons creatieve brein, is gespecialiseerd in beelden, symbolen, het grote geheel, emotie, filosofie, religie, fantasie, ruimtelijk inzicht, ritme en kleur. Ter illustratie gebruikte ik daar tot nu toe een redelijk saaie  zwart-wit afbeelding van onze hersenen voor.

Voor dit nieuwe boek wilde ik graag deze illustratie vervangen door een kleurrijke illustratie die het verschil in linker- en  rechter hersenhelft direct laat zien. Op internet is een afbeelding te vinden die dit perfect illustreert en deze afbeelding wilde ik graag in mijn boek gebruiken. Ik ging dus op zoek naar de maker hiervan. Uiteraard struinde ik internet af en vroeg het op Twitter en jawel, iemand gaf mij een link van de bron, een Flickr-account.
Blij als ik was de bron te hebben gevonden, ging ik naar dat account om toestemming te vragen. Maar toen ik de andere afbeeldingen in dat account bekeek, zag ik dat dat vooral foto’s waren en ik vroeg me daarom af of de eigenaar van dit  account wel de maker was van de illustratie. Mijn vermoeden bleek te kloppen, want na een mail te hebben gestuurd naar de eigenaar van het Flickr-account bleek enkele dagen later dat hij inderdaad niet de eigenaar van de illustratie was. Ik was weer terug bij af.

Hersenen links-rechts nieuwOm geen enkel risico te lopen, besloot ik zelf iemand in te huren om een illustratie te laten maken. Nee, geen kopie van de eerder genoemde afbeelding, een compleet nieuwe illustratie. Want, ik wilde dus geen enkel risico lopen.

Dat was het dan?

Nee, niet helemaal. Enkele weken later nadat ik mijn boek al had afgerond, kocht ik het boek “brand-id” van Wil Michels en Ineke Huyskens, een inspiratieboek voor creatief denken. Nadat het bij me in de bus was gevallen en ik het doorbladerde, viel ik zowat van mijn stoel toen ik op bladzijde 16 diezelfde hersenillustratie zag die ik in eerste instantie in mijn boek had willen gebruiken. Je kunt je dus voorstellen dat ik reuze benieuwd was naar de bron. In de  beeldenverantwoording achter in het boek stond enkel www.flickr.com. Oei. Dat was wel een hele minimale bronvermelding en niet eens correct.

Navraag bij internetjurist Arnoud Engelfriet leert mij dat een dergelijke bronvermelding inderdaad niet correct is en te minimaal. Hij zegt: “De wet eist bronvermelding én naamsvermelding, dus de naam van de tekenaar moet er gewoon bij. En als het even kan zou ik de directe URL noemen in plaats van alleen Flickr. Een bronvermelding moet je in staat stellen de illustratie terug te vinden.” De auteurs mogen van geluk spreken als de maker van de illustratie er geen werk van maakt.
Nu zul je misschien denken, wat is dat voor muggenzifterij? Dat je voor een boek goed op je bronnen moet letten, dat is logisch, maar wat heeft dat van doen met websites? Want bij een online publicatie kun je altijd nog de bron toevoegen of veranderen als iemand moeilijk begint te doen.
Het lijkt misschien minder belangrijk, want iedereen op internet kopieert er maar op los en het www is er toch groot van geworden? Dat is natuurlijk waar, maar dat wil niet zeggen dat je er geen aandacht aan moet besteden. Sterker nog, wat voor offline publicaties geldt, geldt ook voor online publicaties. En het feit dat je het online later makkelijker kunt  toevoegen of veranderen staat daar helemaal los van.

Als je je zakelijk profileert, moet je ook op een zakelijke manier met het werk van anderen omgaan.

En wat denk je van je klanten? Ik denk dat jij als webdesigner hier zeker een adviserende taak hebt. Als jij een blog oplevert voor jouw klant, is het wellicht een goed idee om ze ook de weg te wijzen in het doolhof van auteursrechten. Als jij je klant behoedt voor een fotograaf die elke dag het hele internet afzoekt naar zijn afbeeldingen en de misbruikers daarvan fikse boetes oplegt, zal je klant dat zeker waarderen.
Van studenten kan ik het overigens nog begrijpen en van huis-, tuin- en keukenwebsites ook wel. Maar als je je zakelijk profileert, moet je ook op een zakelijke manier met het werk van anderen omgaan. Het minste dat je kunt doen is het werk van anderen respecteren en als je dit wilt gebruiken, kun je dit gewoon vragen. Nee heb je, maar als je het vraagt is de kans groter dat het een ‘ja’ wordt. En blijft het een ‘nee’, zoek dan ander materiaal en betaal er gewoon voor. Dan loop jij (en je klant) geen enkel risico. Wel zo rustig.

Dit artikel is gepubliceerd in Webdesign algemeen en heeft de tags , , , . Bookmark de permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.